viernes, 23 de noviembre de 2012

Faro da Cultura. Todo é silencio


Aínda que semelle ter acontecido onte, fai xa dezaseis anos que Manuel Rivas facía visible a súa figura literaria a nivel estatal grazas ao Premio Nacional de Narrativa polo seu libro de contos Que me queres amor?, tres dos cales foron adaptados e ganduxados nun mesmo fío narrativo para dar forma á versión cinematográfica dirixida por José Luis Cuerda. Máis dunha década despois, ambos creadores volven coincidir na procura da mesma aprobación popular acadada con A lingua das bolboretas, desta vez a partires da novela Todo é silencio, que narra o xurdimento do narcotráfico en Galicia durante os anos setenta e oitenta.

miércoles, 21 de noviembre de 2012

Faro da cultura. Cine en 3D


Na década dos anos 50, a industria cinematográfica comezou a sufrir o síndrome do príncipe destronado por mor do avance da televisión, ese espectáculo caseiro que lle roubaba espectadores de xeito fulminante. Para loitar contra o invasor, o cine procurou ofertar algo que non podía dar a televisión, e así naceu no ano 1953 A túnica sagrada (The robe) de Henry Koster, a primeira película en Cinemascope, producida pola Fox, e que proxectaba imaxes descomprimidas sobre unha pantalla panorámica cóncava de proporción 1-2’55, en substitución do formato clásico de 1-1’33. Non foi esta a única ofensiva lanzada polo cine fronte á televisión, pero si a que maior consolidación obtivo.

martes, 13 de noviembre de 2012

Faro da cultura. Escritores de cine.


Durante as primeiras décadas de existencia do cinematógrafo, a postura que en termos xerais mantivo o gremio de escritores cara esta “atracción de feria” foi, con algunha que outra excepción que non viña máis que a confirmar a regra, bastante displicente. As imaxes que se proxectaban sobre unha parede branca atraía maioritariamente a un público de clase baixa, fronte a un target intelectualmente moito máis preparado que enchía as plateas dos teatros. A pesares do intento do Film d’art por enaltecer o valor artístico do cine, este sempre foi considerado un arte menor respecto ás artes tradicionais, e, en consecuencia, unha compañía pouco recomendable para a vanidade dos escritores. En Estados Unidos, cando o cine comeza a falar, a chamada “xeración perdida” estreita lazos con Hollywood, non só pola cesión de historias baseadas nas súas novelas, senón tamén pola participación activa na realización de guións.

miércoles, 7 de noviembre de 2012

El Placer de Leer. "La cena" de Herman Koch


A la hora de enfrentarme a la redacción de esta reseña he tenido muy presente el respeto a los amantes de la literatura que todavía no han leído la novela, para ello lo fundamental es la cautela por no desvelar ninguno de los entresijos que convierten su lectura en un placer contradictorio. Y digo contradictorio porque pocas veces una novela había sido capaz de despertar en mí sensaciones tan encontradas, algunos un tanto zozobrantes, que me empujan a plantearme cuestiones que, instalado en el bienestar del mundo occidental —aunque en los últimos tiempos un bienestar venido a menos—, parecían ya resueltas.
Muchas de las reseñas que podemos encontrar por internet destrozan en cinco líneas el magistral juego de expectativas, intrigas y desarrollo de la novela. Me siento afortunado por haber llegado a este libro totalmente virgen, ignorando el eje central de la trama, lo cual me ha regalado unos días de placer inolvidable que yo quiero compartir con el que lo desee no desvelando ninguno de los pasajes claves, consciente de que eso dificulta la elaboración de esta reseña.

lunes, 5 de noviembre de 2012

Faro da cultura. A biblia no cine


Imaxinen por un intre que a novela máis vendida nas librerías durante o ano 2012 estivera libre de dereitos de autor; cantas produtoras cinematográficas cren que se lanzarían ansiosas á súa transposición a pantalla? Abride o arco temporal, e pensade agora no libro máis vendido de todos os tempos, e que estea tamén exento do pago dun canon pola súa autoría; o resultado é a obra escrita máis adaptada ao cine cunha supremacía indiscutible. Para o ano 2014, está prevista a estrea dunha nova versión da pasaxe do diluvio universal, con Rusell Crowe no papel de Noé baixo a dirección de Darren Aranofsky (Cines negro). Nunha industria como a que se atopa afincada no val de Hollywood, abofé que os motivos crematísticos abondarían para xustificar a perpetua revisitación cinematográfica aos textos bíblicos, pero existen outras razóns algo menos tanxibles que se remontan á orixe do cine como arte.

jueves, 1 de noviembre de 2012

EL EFECTO VERFREMDUNG DE BERTOLT BRECHT EN SPIELBERG: LA LISTA DE SCHINDLER Y SALVAR AL SOLDADO RYAN.



Transcurrido medio siglo de su muerte, el legado literario de Bertolt Brecht conserva, inmune al paso del tiempo, la relevancia formal y argumental que ha atraído la atención de grandes creadores dedicados a las más diversas disciplinas artísticas. Como ha sucedido con frecuencia en otros ámbitos del arte, el contexto histórico se ha convertido en importante factor condicionante en la construcción del discurso escénico brechtiano. Bertolt Brecht padeció en primera persona las convulsiones sociales y políticas acaecidas en Europa durante el período de entreguerras, y plasmó su particular visión del arte en general, y de las artes escénicas en particular, a través de sus obras teatrales y de los manifiestos teóricos. Fue un autor de acción y de reflexión, de teoría y práctica, que dedicó buena parte de su trayectoria intelectual y artística a profundizar acerca de los recursos expresivos que un creador debía aprehender para transmitir una determinada mirada del mundo real, con el fin de que el espectador percibiese una amalgama de estímulos que suscitasen una reacción intelectual.
En función del punto de vista adoptado para acercarse a la figura de este dramaturgo, puede ser definido de un modo otro. En este caso, la definición que mejor encaja para ilustrar nuestro trabajo es el de activista político, que busca cambiar la sociedad a partir de una posición ideológica abiertamente marxista. Brecht consideraba el arte como un arma muy poderosa capaz de transformar las relaciones humanas que regían el mundo, para lo cual desarrolló una teoría sobre el efecto Verfremdung, cuya traducción aproximada al castellano podría ser el efecto distanciador. La influencia que esta teoría ha transmitido al arte de la representación va más allá del teatro universal del siglo XX, hasta alcanzar de lleno la disciplina cinematográfica, concretamente a una corriente de cineastas que comenzarán su andadura en los años sesenta, tales como Jean Luc Godard, Alan Resnais, Nagisha Oshima, Robe-Grillet, Jean Marie Straub, Dusan Makavejev o Ruy Guerra. Su apuesta común consistía en modernizar el lenguaje del cine, frente a lo que ellos consideraban una arcaica narrativa clásica. Algunos de estos recursos estilísticos que emanan de la teoría brechtiana del efecto distanciador, irán calando más allá del cine moderno, impulsado por los directores citados, hasta adentrarse en el estilo narrativo de algunos de los cineastas herederos del relato hollywoodiense, conviviendo sin contradicciones con las formas institucionalizadas por el lenguaje clásico. Este texto pretende plantear de qué modo algunos de los postulados expuestos por Bertolt Brecht han sido asumidos por un director formado en la industria de Hollywood como es el caso de Steven Spielberg. En concreto, nuestro breve análisis se centrará en dos películas marcadas por un explícito mensaje ideológico: La lista de Schindler y Salvar al soldado Ryan.