Todos os existentes dun relato,
xa sexa escrito ou fílmico, veñen enmarcados nunhas coordenadas espaciais que,
con maior ou menor intensidade, condicionan o resultado final da historia. Non
é casual, polo tanto, que, por exemplo, as secuencias de rupturas de parella
teñan lugar nunha estación de tren (Casablanca),
os recordos dunha vida pasada xurdan nun camposanto (A condesa descalza, Salvar ao
soldado Ryan), a soidade se escenifique nas grandes mansións (Cidadano Kane), ou nas extensións do
deserto do oeste americano (Centauros do
deserto); exemplos todos de espazos semiotizados. Á súa vez, estes
escenarios enmárcanse en espazos máis amplos representados polas cidades que os
acollen, como un referente que está presente na elaboración dos elementos
connotativos que conforman o universo diexético, e que, en moitos casos, chega
a acadar un rol protagonista.
martes, 30 de octubre de 2012
jueves, 25 de octubre de 2012
Im Lande der Basken
En el año 2000, durante una estancia de investigación de Teresa Sandoval en el Bundsarchiv-Filmarchiv, fue descubierto el documental "Im Lande der Basken" ("En tierra de vascos", 1944), una pieza de trece minutos completamente desconocida hasta ese momento. Su autor, el realizador alemán Herbert Brieger, intentó plasmar en imágenes una visión mítica del pueblo vasco, dentro de un contexto de búsqueda, por parte de la Alemania nacionalsocialista, por construir un nuevo orden territorial en Europa basado en principios étnicos. El hallazgo no fue revelado hasta hace tres o cuatro años, ya que se decidió realizar previamente un profundo análisis histórico de las circunstancias que rodearon a la producción de este documental, para lo cual tuvo lugar la incorporación del catedrático de Historia Contemporánea, Santiago de Pablo, al trabajo de investigación.
lunes, 22 de octubre de 2012
Mo Yan e Zang Yimou
O pasado día 11, a Academia sueca
concedeu o Premio Nobel de Literatura ao escritor chinés Mo Yan, doce anos
despois de recibilo, aínda que daquela vez no exilio, o seu compatriota Gao
Xingjian. Ao marxe das inevitables polémicas que habitualmente rodean este
galardón —aínda que o nivel de discrepancias nunca chegará á altura do Nobel da
Paz, como proba a última decisión deste
ano— o que está claro é que, a expansión do xigante asiático non acontece
unicamente no apartado económico ou deportivo, senón tamén no ámbito literario,
por máis que se pretenda impoñer un bozo á liberdade de expresión. Guan Moyen —este é o verdadeiro nome do
galardoado que utiliza o seudónimo Mo Yan (“non fales”), o que de entrada da conta
do seu ollar satírico da vida— conxuga na súa escritura un estilo
occidentalizado a partires das influencias de William Faulkner, Gabriel García
Márquez e Franz Kafka, ata construír, en verbas da Academia sueca, “un realismo
alucinatorio, que une conto, historia e o contemporáneo”.
viernes, 19 de octubre de 2012
Reseña "Cine y exilio" de José Luis Castro de Paz
Si
tuviésemos que definir el contenido de este breve pero penetrante libro de José
Luis Castro de Paz con una sola palabra, lo más acertado sería recurrir al
título que encabeza el prólogo con el que Santos Zunzunegui nos presenta esta
publicación: la cicatriz. Bajo el título Cine y Exilio. Forma(s) de
la Ausencia, Castro de Paz obsequia al lector un magnífico estudio sobre la
profunda herida que la guerra civil ha dejado en la conciencia colectiva de
nuestro país, y que ha quedado plasmada en la tradición cinematográfica
española. El exilio sea, quizá, la herida más dolorosa y perenne de todas las
ocasionadas por ese acto de barbarie que tuvo lugar en el año de desgracia de
1936, y que, además, acarreó una posguerra no menos sanguinaria. Es
precisamente este drama, el exilio, el hilo conductor que el autor utiliza para
hilvanar las páginas de su libro y que, como amante apasionado de las imágenes,
retrata de un modo muy visual en la
introducción: “…la más dolorosa procesión, incesante y herida, de gentes
humilladas y mutiladas, apenas sin rasgos y sin nombre, exiliándose por las
zonas fronterizas, abandonando para siempre su país y dejando a su paso tan profundas
cicatrices en la dolorida tierra española que las cámaras – incluso de las de
los más aparentemente franquistas – no podrán dejar de notar, aun sin
quererlo, su ominosa presencia”. Indudablemente, como nos advierte el propio
autor, esta imagen del exilio ha sido inmortalizada de forma magistral por
André Malraux en Sierra de Teruel (1939).
miércoles, 17 de octubre de 2012
martes, 16 de octubre de 2012
Álvaro Cunqueiro no cine
O legado que, durante o século
vinte, a creatividade dos escritores galegos cedeu á cinematografía española, a
día de hoxe, aínda está lonxe de ser recoñecida en toda a súa totalidade. Desde
Wenceslao Fernández Flórez ata Manuel Rivas, pasando por Ramón María del
Valle-Inclán, Camilo José Cela, Blanco Amor ou Gonzalo Torrente Ballester entre
outros, a pegada do pensamento galaico no cinema hispano non se limitou a
abastecer de argumentos as producións cinematográficas, senón que imprimiu, en
moitos casos, certos modos narrativos e representacionais que deron forma a
parte das mellores obras fílmicas rodadas en territorio español.
jueves, 11 de octubre de 2012
Faro da cultura. Chaplin sonoro
Cando no ano
1927 o actor protagonista de O cantante
de Jazz (The jazz Singer, 1927),
Al Jonson, falaba cara o público para dicir: “Agarden un momento, aínda non
oíron nada”, un terremoto acababa de sacudir os alicerces da arte cinematográfica.
As reaccións a este novo invento foron tan múltiples como dispares, nas que non
faltaron os posicionamentos escépticos como o de René Clair, quen manifestou o
medo polo uso que os industrias poderían facer do son; ou os postulados dos
cineastas rusos (Eisenstein, Pudovkin, Alexandrov), os cales asinaron unha
declaración na que sinalaban o perigo de que a palabra e o diálogo escravizasen
a liberdade da montaxe.
lunes, 8 de octubre de 2012
Cine y teatro
El cine nació como teatro, y como
tal se desenvolvió durante sus primeros años, aquéllos en los que su narrativa se
enmarca dentro del Modelo de Representación Primitivo, término acuñado por Nöel
Burch para referirse a las estructuras fílmicas basadas en una concepción
espacio-temporal eminentemente teatral. La concepción clasista inherente a la
burguesía consideraba el teatro una expresión excelsa, al mismo tiempo que el
cine era un espectáculo de feria adecuado para las clases iletradas; por este
motivo la industria cinematográfica intentó seducir el paladar burgués con la
transposición de obras teatrales de prestigio. En Francia, los hermanos Lafitte
fundaron en 1908 la sociedad productora “Film d’Art”, con la finalidad de
enaltecer el espectáculo cinematográfico con las obras teatrales clásicas,
escritas e interpretadas por nombres ilustres de la escena teatral francesa. El
resultado de esta experiencia fue poco productiva para el desarrollo del
lenguaje fílmico, porque frenaba la tenue evolución del nuevo arte al instalar
una cámara inmóvil en la platea con el fin de fotografiar una dramaturgia.
viernes, 5 de octubre de 2012
Faro da cultura. O lobishome no cine
Unha vez máis, o sétimo arte
volve reincidir na relectura do seu pasado iconográfico cunha nova versión
dunha das personaxes máis emblemáticas do cine de terror: o home lobo. Nesta
ocasión, é Benicio Del Toro quen metamorfosea
no terrible monstro baixo a posta en escena de Joe Johnston. Nas verbas do
director, a nova longametraxe que nestas datas atópase na carteleira supón unha
dialéctica coa versión asinada por George Wagner no ano 1941 para o estudio
Universal, aderezada cun revestimento visual obviamente máis actualizado.
miércoles, 3 de octubre de 2012
El placer de leer. Desayuno en Tiffany´s
“Es la película con los actores
menos apropiados que he visto jamás. Me dio ganas de vomitar. Como Mickey
Rooney interpretando al fotógrafo japonés. Bueno, yo incluía efectivamente en
el libro a un fotógrafo japonés, pero desde luego no era Mickey Rooney. Y
aunque tengo mucho cariño a Audrey Hepburn y es muy buena amiga mía, me quedé
sorprendido y me enfadé mucho cuando le dieron ese papel. Fue alta traición por
parte de los productores. No cumplieron una sola de las promesas. Tuve montones
de ofertas por ese libro de prácticamente todo el mundo, y se lo vendí a ese
grupo de la Paramount porque me prometieron cosas, hicieron una lista de todo y
no cumplieron absolutamente nada. El día que firmé el contrato cambiaron e
hicieron exactamente lo contrario. Escogieron a un director desastroso como
Blake Edwards, a quien podría escupir en la cara”.
lunes, 1 de octubre de 2012
Suscribirse a:
Entradas (Atom)