viernes, 5 de octubre de 2012

Faro da cultura. O lobishome no cine


Unha vez máis, o sétimo arte volve reincidir na relectura do seu pasado iconográfico cunha nova versión dunha das personaxes máis emblemáticas do cine de terror: o home lobo. Nesta ocasión, é Benicio Del Toro  quen metamorfosea no terrible monstro baixo a posta en escena de Joe Johnston. Nas verbas do director, a nova longametraxe que nestas datas atópase na carteleira supón unha dialéctica coa versión asinada por George Wagner no ano 1941 para o estudio Universal, aderezada cun revestimento visual obviamente máis actualizado.

                A Universal foi o estudio responsable nos anos trinta da produción dunha serie de filmes especializados no xénero de terror. Desde a aparición no ano 1930 do “Drácula” de Tod Browning, a Universal lanzouse de seguido a reindibilizar o tirón que estes monstros despertaban entre os espectadores. Deste xeito cobran vida, entre outros, seres como “Frankenstein” (James Whale, 1932), “A momia” (Karl Freund, 1932) e “Dr. Jekyll & Mr. Hyde” (Rouben Mamoulian, 1932), este último para a Paramount.
                “Werewolf of London” (Stuart Walker, 1935), con Henry Hull, foi a primeira fita adicada á figura do lobishome, aínda que o seu bautismo fílmico remóntase á época do cine silente con “The werwolf” (Henry Mackane, 1913); pero foi a obra citada de George Wagner quen catapultou a imaxe do home lobo, encarnado por Lon Chaney Jr. As películas de terror da Universal son herdeiras das escenografías de pesadelo do expresionismo alemán, e codifican postas en forma que establecerán un esquema que, posteriormente, constituirán un esquema que será utilizado en futuras producións en todos os países.
                No caso do lobishome, non existe unha obra literaria que sirva de referencia como acontece nos casos de Drácula (Bram Stoker) ou Frankenstein (Mary Shelley), porén atopamos certas alusións á licantropía en escritos como “Satyricón” de Petronio (séc. I), “Hughes, o home lobo” de Colin Sutherland Henzies (1838), “O xefe lobo” de Alejandro Dumas (1857), ou “A marca da besta” de Rudyard Kipling (1932). A referencia mitolóxica reside no relato de Licaón, rei de Arcadia, que foi transformado en lobo por Zeus como castigo por convídalo a un banquete no que foi servido asado o cadáver dun neno.
                Despois da época dourada do cine de terror promovido pola Universal, os achegamentos do cine a esta figura depararon longametraxes de fortuna dispar. “A maldición do home lobo” (Terence Fisher, 1960), “Un home lobo americano en París” (John Landis, 1981) ou “Lobo” (Mike Nichols, 1994) semellan ser unha resumida mostra dos exemplos máis dignos producidos ao redor deste temática.



                Máis preto de nós atopamos a omnipresencia de Jacinto Molina, máis coñecido como Paul Naschy, que comezou como actor e acabou por situarse tras a cámara para dirixir as súas versións do lobishome. Pero, sen lugar a dúbidas, a figura máis emblemática deste fenómeno en Galiza é a de Manuel Blanco Romasanta, o único home lobo procesado xudicialmente en España a mediados do século XIX, e condenado a cadea perpetua nunha prisión de Allariz. O escritor Alfredo Conde novelou o caso de Manuel Blanco en “Romasanta. Memorias incertas do home lobo”, unha obra adaptada á gran pantalla polo realizador Paco Plaza, con guión de Elena Serra e Alberto Marini. Se cabe, moito máis lírica é a referencia que Manuel Rivas foi do lobishome nun dos contos de “Que me queres, amor?”, concretamente en “Un saxo na néboa”, un dos tres relatos elixidos por José Luis Cuerda para dar forma, a través da pluma de Rafael Azcona, ao guión de “A lingua das bolboretas”. Mentres que no relato fílmico a imaxe do lobishome queda diseminada por mor dun afán realista, o conto de Manuel Rivas desvela a terrorífica identidade do alcalde do pobo onde vai tocar a Orquestra Azul, un home casado cunha moza chinesa que quedou muda por culpa dunha mordedura de lobo. Namorado dela, o protagonista imaxina unha fuxida coa chinesa “mentres Boal ouveaba na noite, cando a néboa despexaba, de xeonllos no campo da feira e co chal de la nos pezuños”.

No hay comentarios:

Publicar un comentario